Veel van jullie stellen ons vragen over GPX-bestanden: wat bevatten ze, hoe werken ze en waarom levert het importeren soms een onverwacht resultaat op? Daarom hebben we een dossier samengesteld om je te helpen dit formaat te begrijpen, de oorzaken van de meest voorkomende problemen te herkennen en oplossingen te vinden om de gegevens uit een GPX-bestand correct te herstellen, zelfs wanneer direct importeren niet werkt.
Wat is een GPS?
Voor we de diepte ingaan, nemen we even de tijd om het systeem achter GPX te begrijpen: GPS.
GPS staat voor Global Positioning System, wat je kunt vertalen als “wereldwijd positioneringssysteem”. In tegenstelling tot wat je soms hoort, betekent GPS dus niet “Geleiding Per Satelliet” 😊
In feite is GPS niets meer of minder dan een geheel van elektronische componenten dat signalen opvangt die door meerdere satellieten worden uitgezonden. Op basis van die signalen berekent het de positie van het apparaat waarin het is geïntegreerd, of dat nu een smartphone is of een navigatiesysteem voor auto of motor. Die positie wordt doorgaans uitgedrukt als breedtegraad en lengtegraad.
Het is dus belangrijk om te begrijpen dat een GPS alleen antwoord geeft op de vraag: “Waar ben ik?”
Om de vraag “Hoe kom ik daar?” te beantwoorden, heb je nog twee belangrijke elementen nodig: kaartmateriaal en navigatiesoftware.
Een compleet systeem combineert dus meerdere onderdelen: GPS geeft aan waar je bent, het kaartmateriaal beschrijft de wegen en de navigatiesoftware berekent en laat je vervolgens de route volgen.
In de omgangstaal noemen we vaak het geheel van GPS-chip, kaartmateriaal en navigatiesoftware “GPS”. In werkelijkheid zou je beter de term navigatiesysteem gebruiken.

Wat is een GPX-bestand?
Laten we nu naar het tweede acroniem gaan, de kern van dit dossier: GPX.
Deze term, die staat voor GPS Exchange Format, verwijst naar een “taal” die begin jaren 2000 is ontwikkeld om verschillende navigatiesystemen gegevens met elkaar te laten uitwisselen, zoals routes en adressen.
Destijds gebruikte elk navigatiesysteem zijn eigen “taal”, en dat is vandaag de dag vaak nog steeds zo. Informatie uitwisselen tussen apparaten van verschillende merken was dus simpelweg onmogelijk. GPX is vooral ontwikkeld om dat probleem op te lossen: een gemeenschappelijke taal bieden voor navigatiesystemen, een beetje zoals Engels mensen uit verschillende landen helpt elkaar te begrijpen.
Maar net als bij gesprekken in het Engels tussen twee mensen voor wie het niet de moedertaal is, kan de GPX-taal niet alle subtiliteiten van de oorspronkelijke taal overbrengen. Daardoor kunnen sommige gegevens verloren gaan, vereenvoudigd worden of anders geïnterpreteerd worden bij de overgang van de ene software naar de andere via de GPX-taal.
Overigens spreken we eerder van GPX-formaat dan van GPX-taal, omdat GPX ook vastlegt hoe informatie wordt georganiseerd en opgeslagen… in een bestand. Daarom spreken we logischerwijs ook van een GPX-bestand.
Als we dit taalkundige en historische intermezzo afsluiten, onthoud dan vooral dit: een GPX-bestand maakt het mogelijk informatie van het ene navigatiesysteem naar het andere over te zetten, maar zonder te garanderen dat alles behouden blijft of op exact dezelfde manier wordt geïnterpreteerd.

Wat bevat een GPX-bestand?
Laten we nu kijken wat er echt in een GPX-bestand staat. Geen geheime code of formule voor wiskundigen: je vindt er vooral geografische punten, elk gedefinieerd door een breedtegraad en een lengtegraad. Tot zover niets ingewikkelds. Maar één detail verandert alles, en ligt aan de basis van heel wat teleurstellingen bij het overzetten van een GPX-bestand: niet al die punten hebben dezelfde rol.
De WPT-punten:
losse locaties

Een punt van het type WPT duidt een locatie aan die op een kaart is gemarkeerd: een hotel, een bergpas, een restaurant, een tankstation of het adres van een vriend. Je kunt bijvoorbeeld je favoriete plekken in één GPX-bestand verzamelen en het naar een vriend sturen, zodat die ze in zijn navigatiesysteem terugvindt. Deze punten zijn losse locaties: ze vormen geen etappes van een route en mogen ook niet zo geïnterpreteerd worden.
De RTE-punten:
etappes van een vrije route

Een punt van het type RTE fungeert als een etappe in een geordende reeks punten waarlangs de route moet lopen. Deze punten geven aan waar je langs moet, maar niet welke wegen je moet nemen om ze met elkaar te verbinden. Ze kunnen bovendien ver uit elkaar liggen. Het navigatiesysteem berekent het traject tussen elk RTE-punt. Omdat systemen verschillend kaartmateriaal en verschillende rekenmethodes gebruiken, kan hetzelfde GPX-bestand verschillende routes opleveren: de ene gaat via de snelweg, de andere via kleine wegen.
De TRK-punten:
de exacte tekening van een traject

Punten van het type TRK vormen wat men een track noemt. Ze liggen heel dicht bij elkaar, soms slechts enkele meters, en tekenen het traject tot in de bochten uit. Het navigatiesysteem heeft zo een nauwkeurig spoor om te volgen, zonder zelf routes te kunnen kiezen tussen twee etappes.
Na deze uitleg past ons kleine GPX-woordenboek in vijf essentiële woorden: BREEDTEGRAAD, LENGTEGRAAD, WPT, RTE en TRK. Slechts vijf woorden… maar voor sommige navigatiesystemen soms al twee te veel…
Foutbronnen bij het importeren/exporteren van een GPX
Verwarring van types

Sommige navigatiesystemen maken onvoldoende onderscheid tussen de drie soorten punten in een GPX-bestand. Een lijst met locaties om te delen kan dan worden geïnterpreteerd als een reeks etappes om af te leggen: dat is de verwarring tussen WPT en RTE. Omgekeerd kunnen de duizenden punten die een track tekenen worden behandeld als evenzovele etappes: dat is de verwarring tussen TRK en RTE.
Incoherente tracks

Alle GPX-bestanden weerspiegelen keuzes die op een bepaald moment zijn gemaakt: als je een bestand ontvangt of downloadt zonder de herkomst, datum of manier waarop het is gemaakt te kennen, kunnen er best wat verrassingen op je wachten: een weg die al tien jaar gesloten is, passages die niet geschikt zijn voor je motor of je rijstijl… of zelfs de plaspauzes in de natuur van de persoon die zijn track heeft opgenomen, om de twee uur!
Verschil in kaartmateriaal

Alle navigatiesystemen steunen op verschillend kaartmateriaal, soms zelfs op verschillende versies van dezelfde kaart: Google Maps, OpenStreetMap, Michelin, TomTom of HERE, bijvoorbeeld. Een weg die in het systeem dat het GPX-bestand heeft gemaakt als toegankelijk geldt, kan ontbreken of als verboden gemarkeerd zijn in het systeem dat het importeert.
Trouw blijven aan het oorspronkelijke traject
Om je niet duizelig te maken, hebben we onze uitleg beperkt tot de drie meest voorkomende oorzaken van fouten bij het importeren of exporteren van een GPX-bestand. Er zijn er nochtans tientallen andere, soms veel moeilijker te herkennen. De vaststelling is echter eenvoudig: in negen van de tien gevallen komt de route die je na het importeren van een GPX-bestand krijgt niet exact overeen met het oorspronkelijke traject.
Als gebruiker heb je misschien de indruk dat problemen bij het importeren van GPX-bestanden minder vaak voorkomen dan wij zeggen. Dat komt doordat de meeste navigatiesystemen de route automatisch aanpassen zonder de aangebrachte wijzigingen duidelijk te melden. Afwijkingen zijn dan moeilijk te zien, en hetzelfde bestand kan heel verschillende trajecten opleveren afhankelijk van het gebruikte systeem. Bij andere, zoals 68°, geeft het systeem aan wanneer een GPX niet trouw kan worden geïmporteerd en stelt het een andere methode voor: de route handmatig opnieuw opbouwen.
Het GPX-bestand verschijnt dan op de kaart en je bouwt je route eroverheen opnieuw op. Zo zie je precies waar de nieuwe berekening afwijkt van het oorspronkelijke spoor en kies je zelf welke wegen je volgt.
Deze methode heeft als voordeel dat ze altijd werkt: je kiest zelf welke wegen je volgt en behoudt de volledige controle over je route. Ze is vaak sneller dan een automatische import die je daarna nog moet controleren en corrigeren. En laten we eerlijk zijn: je traject voorbereiden op een kaart kan ook leuk zijn. Zelfs in het tijdperk van AI blijft de mens beter in bepaalde keuzes. En dat is maar goed ook.

De puzzel van fysieke GPS-toestellen
In tegenstelling tot navigatie-apps en platforms voor het maken en delen van routes, die regelmatig worden bijgewerkt, evolueren fysieke GPS-toestellen (TomTom, Garmin of systemen die in motoren zijn geïntegreerd) doorgaans minder snel. Daardoor hebben ze soms meer moeite om een route die op een ander platform is gemaakt, trouw over te nemen.
Aan de kant van TomTom maakt het nieuwe online platform https://plan.tomtom.com/ het mogelijk GPX-bestanden te importeren en tracks te synchroniseren met toestellen van de nieuwste generatie. Volgens onze ervaring is dit vandaag een doeltreffende oplossing om op een recente TomTom-GPS een traject te krijgen dat dicht bij het origineel ligt.
Aan de kant van Garmin biedt het merk BaseCamp: software die niet erg uitnodigend is, maar bijzonder doeltreffend om met een GPX-route te werken. Enige minpunt: de toekomst ervan is onzeker. De laatste door Garmin vermelde versies dateren van 2023, ook al biedt het merk de software nog steeds aan om te downloaden en legt het uit hoe je die kunt updaten
Het lastigst is vaak het geval van GPS-systemen die in motoren zijn geïntegreerd. Afhankelijk van de fabrikant, het model en het jaar kan een route trouw importeren een echte hindernissenparcours worden. En als er een probleem optreedt, is het moeilijk te verwachten dat een verkoper of monteur alle subtiliteiten van GPX-bestanden beheerst: ieder zijn vak. We nemen het hen dus niet kwalijk, maar voor de motorrijder die gewoon zijn traject wil terugvinden, blijft de vaststelling dezelfde.
Daar kan AI je helpen. Als je geen recente TomTom of Garmin hebt: geen paniek! Geef je GPX-bestand door aan een AI, zoals ChatGPT of Claude, en vermeld het merk, model en bouwjaar van je GPS of, als de navigatie geïntegreerd is, van je motor. Vraag om het bestand aan te passen aan het formaat dat je toestel accepteert, of om aan te geven welke instellingen je moet kiezen bij het exporteren.

GPX genereren met AI
Nu we het toch over AI hebben: we merken dat steeds meer van jullie ChatGPT, Claude, Gemini of Mistral vragen om routes te maken. En we merken ook dat steeds meer van jullie teleurgesteld zijn zodra het resultaat er is. De reden is simpel: AI beschikt nog niet over de nodige kaartgegevens. Ze kan je wel een lijst met etappes voorstellen, maar niet de route bouwen die ze met elkaar verbindt.
Bovendien maken die AI’s vaak dezelfde fout: ze exporteren de etappes als track (TRK), waardoor het GPX-bestand onbruikbaar wordt om het correct in een navigatiesysteem te importeren.
Om dit probleem te omzeilen, vraag je de AI om een GPX-bestand van het type route te exporteren, en niet van het type track. Dan kun je de etappes importeren en bouwt je navigatiesysteem de route ertussen.
Maar laten we duidelijk zijn: het berekende traject kan van systeem tot systeem verschillen. Wat de AI je geeft, is geen route, maar gewoon een lijst met etappes die je nog moet verbinden. 😊

